Każdy z nas postrzega świat nieco inaczej. Jedni stawiają na niezależność, inni na poczucie bezpieczeństwa. Jedni reagują na cel, inni wolą unikać zagrożeń. W NLP takie różnice opisują dwa kluczowe pojęcia: wartości i metaprogramy. Połączone z hipnozą pozwalają lepiej zrozumieć siebie i wprowadzać trwałe, pozytywne zmiany w życiu.
Wartości – nasze wewnętrzne drogowskazy
Wartości to elementy, które kierują naszymi decyzjami i emocjami. To, co dla jednej osoby jest najważniejsze – zdrowie – sprawia, że dba o ciało, dietę i regularny ruch. Dla innej osoby priorytetem jest rodzina – dlatego znajduje czas na wspólne posiłki i wsparcie bliskich. Jeszcze inni cenią wolność – wybierają elastyczny styl życia, podróże i niezależność zawodową.
Kiedy żyjemy w zgodzie z własnymi wartościami, czujemy spokój i satysfakcję. Ich ignorowanie prowadzi do frustracji, chaosu i poczucia zagubienia. Jak zauważa Robert McDonald w artykule Polskiego Instytutu NLP:
„W NLP nie ma żadnej struktury wartości. Słowo ‘dobre’ jest w NLP nie do przyjęcia, ponieważ łączy się z dokonaniem osądu. W NLP strzelanie do ludzi jest ani mniej, ani bardziej wartościowe niż przyjmowanie ich takimi, jakimi są. Wszystko zależy od twojego celu. Nie nazwiemy tego dobrym, lecz jedynie przydatnym bądź nieprzydatnym.”
To podejście podkreśla, że NLP działa na zasadzie użyteczności, a nie oceny moralnej.
Metaprogramy – jak filtrujemy rzeczywistość
Metaprogramy to automatyczne wzorce myślowe, które wpływają na nasze decyzje, reakcje i postrzeganie świata. Można je porównać do okularów, przez które patrzymy na rzeczywistość.
Jednym z podstawowych metaprogramów jest:
- DO vs OD – czy kierujemy się osiąganiem celów (DO), czy unikaniem problemów (OD).
Kolejny to:
- wewnętrzny vs zewnętrzny punkt odniesienia – czyli czy oceniamy sytuację na podstawie własnych odczuć, czy opinii innych.
Istnieje też metaprogram:
- podobieństwa vs różnice, który decyduje, czy łatwiej dostrzegamy cechy wspólne, czy odmienności w nowych sytuacjach.
Znajomość własnych metaprogramów pozwala lepiej rozumieć siebie, innych oraz efektywniej wprowadzać zmiany w życiu.
Hipnoza – narzędzie pracy z wartościami i metaprogramami
Hipnoza to naturalny stan skupienia uwagi i zwiększonej podatności na sugestie. Jest bezpieczna, jeśli prowadzona przez wykwalifikowanego terapeutę. Połączenie hipnozy z wiedzą o wartościach i metaprogramach umożliwia uświadomienie sobie własnych wzorców myślowych i ograniczających przekonań. (więcej o ograniczających przekonaniach tutaj)
Hipnoza może wzmacniać wartości, które są dla nas istotne, np. zdrowie, rodzina czy wolność. Dla osób zmotywowanych do osiągania celów sugeruje wizualizacje sukcesów, dla tych zorientowanych na unikanie problemów – techniki relaksacyjne i poczucie bezpieczeństwa. Dzięki temu możliwe jest skuteczniejsze wprowadzanie trwałych zmian w nawykach, emocjach i zachowaniach.
Praktyczne ćwiczenia – poznaj swoje wartości i metaprogramy
I. Ćwiczenie startowe – sprawdź siebie
Szybka autorefleksja nad wartościami i metaprogramami
To krótkie ćwiczenie pomoże Ci szybko uświadomić sobie swoje kluczowe wartości i podstawowe filtry myślowe. Idealne na początek pracy nad sobą i przygotowanie do głębszej refleksji.
Wypisz trzy wartości, które są dla Ciebie najważniejsze.
Zastanów się, co bardziej Cię motywuje:
- osiąganie celów (DO) czy unikanie problemów (OD).
- czy Twoje decyzje opierasz na własnych odczuciach (wewnętrzny punkt odniesienia) czy opinii innych (zewnętrzny)?
- i czy łatwiej dostrzegasz podobieństwa czy różnice w nowych sytuacjach?
Już samo świadome przyjrzenie się tym wzorcom pozwala lepiej rozumieć siebie i swoje zachowania. Następnie wykonaj kolejny krok.
II. Ćwiczenia pogłębiające –
Analiza wartości i metaprogramów w praktyce
Te ćwiczenia pomogą Ci świadomie przyjrzeć się swoim wewnętrznym drogowskazom i filtrom myślowym:
1. Lista wartości – wypisz 5 rzeczy, które są dla Ciebie najważniejsze w życiu. Następnie przypisz do każdej wartość krótki opis: co ona dla Ciebie znaczy i w jaki sposób ją realizujesz w codziennym życiu.
2. Metaprogramy – kierunek działania – zastanów się, czy w codziennych sytuacjach bardziej działasz w trybie DO (skupienie na osiąganiu celów) czy OD (skupienie na unikaniu problemów). Podaj przykłady z własnego życia.
3. Metaprogramy – punkt odniesienia – określ, czy częściej kierujesz się własnym poczuciem (wewnętrzny punkt odniesienia), czy opiniami innych (zewnętrzny punkt odniesienia). Zastanów się, jakie sytuacje mogą wymagać świadomego użycia obu podejść.
4. Łączenie wartości i metaprogramów – wybierz jedną wartość z listy i zastanów się, w jaki sposób Twój metaprogram (DO/OD, wewnętrzny/zewnętrzny) wspiera lub utrudnia realizację tej wartości. Zapisz, co możesz zmienić, aby Twoje działania były bardziej zgodne z tym, co naprawdę dla Ciebie ważne.
5. Refleksja i wnioski – poświęć chwilę na zapisanie wniosków:
które wartości i metaprogramy działają dla Ciebie pozytywnie, a które mogą wymagać świadomej korekty. To pozwoli Ci planować działania w zgodzie ze sobą.
Jak wykorzystać wartosci, metaprogramy i hipnozę w codziennym życiu
Świadome podejmowanie decyzji zgodnie z wartościami zwiększa poczucie sensu i spokoju. Rozpoznawanie własnych metaprogramów pozwala lepiej komunikować się z innymi i unikać konfliktów. Hipnoza wspiera wzmocnienie pozytywnych wzorców, redukcję stresu, budowanie pewności siebie i wprowadzanie trwałych zmian w życiu.
Zapraszam Cię już dziś do mojego gabinetu hipnoterapeutycznego
Jeśli chcesz lepiej poznać swoje wartości, zrozumieć własne metaprogramy i nauczyć się wykorzystywać je w codziennym życiu, to pomogę Ci:
- odkryć, co naprawdę Cię motywuje,
- wprowadzić trwałe zmiany w zachowaniach i nawykach,
- wzmocnić pewność siebie i poczucie własnej wartości.
Umów się na sesję i odkryj swój wewnętrzny kompas.
Bibliografia
1. Dilts, Robert. Sleight of Mouth: The Magic of Conversational Belief Change. Meta Publications, 2000.
2. Robbins, Anthony. Unlimited Power: The New Science of Personal Achievement. Free Press, 1986.
3. Econlp.eu – Blog Polskiego Instytutu NLP. NLP a wartości. (econlp.eu)
4. Polski Instytut NLP. Metaprogramy. (instytut-nlp.com)