Trauma seksualna – rana psychiki i ciała
Gwałt jest jednym z najbardziej niszczących doświadczeń, dotykającym zarówno psychikę, jak i ciało. Judith L. Herman (2024) podkreśla, że gwałt nie jest tylko aktem przemocy fizycznej – to atak na podstawowe poczucie siebie.
Trauma wykracza poza klasyczne objawy PTSD i może prowadzić do:
- rozszczepienia obrazu siebie,
- poczucia winy i wstydu,
- utraty kontroli nad ciałem,
- chronicznych napięć somatycznych i dolegliwości bólowych.
Prof. Katarzyna Schier zauważa:
„Ciało jest składane w ofierze, jest poświęcane po to, aby człowiek nie konfrontował się z psychicznym bólem.”
To przypomina, że praca nad traumą musi obejmować zarówno ciało, jak i psychikę.
Case vignette – edukacyjny przykład
Anna, 32-letnia kobieta, po doświadczeniu gwałtu cierpiała na bezsenność i unikała kontaktów z mężczyznami. W terapii zaczęła odbudowywać poczucie bezpieczeństwa poprzez:
- stabilizację emocjonalną – elementy CBT, techniki oddechowe, wsparcie grupowe,
- stopniową konfrontację z traumą – bezpieczne przypominanie wspomnień, praca z ciałem,
- integrację doświadczenia – symboliczne rytuały w ustawieniach systemowych i sesje hipnozy ułatwiające kontakt z emocjami ukrytymi w podświadomości.
Historia Anny pokazuje, jak różne podejścia terapeutyczne mogą się wzajemnie uzupełniać, zwiększając skuteczność procesu leczenia.
Ciało w traumie – somatyczne ślady
Babette Rothschild (Ciało pamięta, 2014) i Peter Levine (Przebudzenie tygrysa, 2010) podkreślają, że trauma zostawia ślady w układzie nerwowym. Nieprzepracowane reakcje walki, ucieczki czy zamrożenia pozostają w ciele, powodując chroniczne napięcia, ból i trudności w codziennym funkcjonowaniu.
„Ból fizyczny ma to do siebie, że jeśli przekroczy pewną granicę, zabija. Ból psychiczny, gdy boli serce, zabija nas codziennie od nowa, jednak ciągle żyjemy”. Gabriela Gargaś, „Jutra może nie być”.
Perspektywa systemowa – trauma w kontekście rodziny i pokoleń
Ustawienia systemowe pozwalają rozumieć traumę w szerszym kontekście:
- Damian Janus (2018) wskazuje, że trauma jednostki rezonuje w całym systemie rodzinnym i może być nieświadomie przenoszona na kolejne pokolenia.
- Franz Ruppert (Symbioza i autonomia, 2018) opisuje „traumę więzi” – rozszczepienie wewnętrzne, które utrudnia zdrowe relacje i poczucie bezpieczeństwa.
Ustawienia systemowe nie leczą PTSD, ale pozwalają symbolicznie „zobaczyć” dynamikę systemu i wspierać proces terapeutyczny.
Hipnoza jako metoda wspierająca
Hipnoterapia jest narzędziem wspierającym terapię, umożliwiającym kontakt z podświadomymi emocjami i wspomnieniami.
Korzyści:
- dostęp do zasobów i treści ukrytych w podświadomości,
- regulacja napięcia i lęku,
- integracja pracy prowadzonej w terapii świadomej (rozmowa, CBT) z tym, co głęboko ukryte.
Andrzej Kaczorowski w „Mocy hipnozy” zauważa:„Podświadomość nie przemawia taktownie, nie owija w bawełnę” – hipnoza pozwala bezpiecznie przyjrzeć się temu, co trudne, i nadać temu nowe znaczenie.
Badania nad hipnozą w pracy z traumą
- Cardeña et al. (2017) – hipnoza może redukować objawy PTSD i lęku, zwłaszcza jako wsparcie terapii poznawczo-behawioralnej.
- Lynn et al. (2019) – poprawia regulację emocjonalną i poczucie bezpieczeństwa.
- Polskie publikacje (Zaborska, 2024) – podkreślają stosowanie hipnozy klinicznej jako metody wspierającej, a nie głównej.
Integracja podejść – droga ku zdrowieniu
Efektywna praca terapeutyczna łączy różne poziomy:
- Bezpieczeństwo i stabilizacja – fundament terapii traumy (Herman, 2024).
- Konfrontacja z traumą – stopniowe, bezpieczne przypominanie wspomnień i praca z ciałem.
- Integracja doświadczenia – połączenie świadomej pracy psychoterapeutycznej z procesami podświadomymi (hipnoza, ustawienia systemowe).
Dzięki temu osoba po traumie może odzyskać spójność psychofizyczną i poczucie własnej wartości.
Zdrowienie po traumie
Ból po gwałcie wymaga wieloaspektowego wsparcia, obejmującego psychikę, ciało i system relacyjny. Skuteczna pomoc wymaga profesjonalnego wsparcia psychoterapeutycznego, połączonego z metodami uzupełniającymi, takimi jak praca somatyczna, ustawienia systemowe czy hipnoterapia.
Hipnoterapia wspiera integrację pracy świadomej z tym, co ukryte w podświadomości, umożliwiając bezpieczne spotkanie z trudnymi wspomnieniami i emocjami. Dzięki temu możliwe jest odbudowanie poczucia bezpieczeństwa, spójności wewnętrznej oraz własnej wartości.
Łącząc różne podejścia terapeutyczne, proces zdrowienia staje się bardziej kompletny, zwiększając szanse na odzyskanie kontroli nad swoim ciałem i emocjami oraz powrót do pełniejszego życia.
Jeśli doświadczyłaś/doświadczyłeś gwałtu lub innej formy przemocy, pamiętaj, że nie jesteś sama/sam.
Warto sięgnąć po profesjonalne wsparcie – psychoterapię, grupy pomocowe czy specjalistyczne ośrodki. Hipnoterapia może stanowić dodatkowe narzędzie integracji pracy świadomej i podświadomej, wspierając proces zdrowienia. Aby skorzystać z mojej pomocy, umów wizytę tutaj.
FAQ – najczęstsze pytania
1. Czy hipnoza leczy PTSD po gwałcie?
Nie. Hipnoza jest wsparciem w terapii, nie główną metodą leczenia.
2. Czy ustawienia systemowe „uzdrawiają” traumę?
Nie. Pomagają zrozumieć dynamikę systemu i odzyskać poczucie spójności.
3. Do kogo zwrócić się o pomoc?
Do psychoterapeuty lub psychiatry specjalizującego się w traumie. Hipnoza i ustawienia mogą być uzupełnieniem profesjonalnej terapii.
Bibliografia
1. Gargaś, Gabriela. Jutra może nie być. Wydawnictwo Filia, 2016. ISBN 978-83-8075-091-3.
Literatura obyczajowa ukazująca psychologiczne mechanizmy traumy i jej wpływ na życie bohaterki.
2. Herman, Judith L. Trauma. Od przemocy domowej do terroru politycznego. Wydawnictwo Czarna Owca, 2015. ISBN 978-83-7554-103-3.
Klasyka literatury poświęconej traumie, jej mechanizmom oraz procesowi zdrowienia.
3. Levine, Peter A. Przebudzenie tygrysa. Uzdrawianie traumy. Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2012. ISBN 978-83-7506-306-2.
Podejście somatyczne do leczenia traumy, oparte na pracy z ciałem.
4. Rothschild, Babette. Ciało pamięta. Psychofizjologia traumy i terapia skoncentrowana na ciele. Wydawnictwo WUJ, 2012. ISBN 978-83-7674-019-4.
Praca łącząca psychologię i fizjologię w kontekście traumy.
5. Van der Kolk, Bessel A. Strach ucieleśniony. Mózg, umysł i ciało w terapii traumy. Wydawnictwo Czarna Owca, 2017. ISBN 978-83-7554-473-7.
Przełomowa książka łącząca neurobiologię z psychoterapią traumy.
6. Ruppert, Franz. Symbioza i autonomia. Wydawnictwo Innowacyjne, 2012. ISBN 978-83-7722-235-5.
Praca dotycząca ustawień systemowych i ich wpływu na jednostkę.
7. Schier, Klaus. Dorastanie w cieniu rodziców. Jak rozpoznać i przezwyciężyć syndrom odwróconych ról. Wydawnictwo Scholar, 2013. ISBN 978-83-7383-875-0.
Analiza psychologiczna problematyki odwrócenia ról w rodzinie.
8. Janus, Dariusz. Ustawienia systemowe Berta Hellingera. Przełom w psychoterapii i wiedzy o człowieku. Wydawnictwo Innowacyjne, 2012. ISBN 978-83-7722-235-5.
Wprowadzenie do pracy z ustawieniami systemowymi w kontekście traumy.
9. Lynn, Steven J., Kirsch, Irving, Hallquist, Michael N. Hypnosis and trauma: Research update. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 2015, Vol. 63, No. 3, pp. 289–319.
Przegląd badań nad hipnozą w kontekście leczenia traumy.
10. Cardeña, Etzel, Lynn, Steven J., Krippner, Stanley. Hypnosis, memory, and trauma. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 2013, Vol. 61, No. 1, pp. 1–17.
Analiza związku między hipnozą, pamięcią a traumą.